Buổi chiều Sydney hôm ấy trời đổ nắng vàng như mật ong, thứ ánh sáng khiến tôi luôn cảm thấy lòng mình mềm lại, như được ai đó vuốt ve bằng một bàn tay ấm. Tôi đứng trong bếp, mở tủ lạnh và nhìn vào những hộp phô mai Ý mà mình vừa mua hôm qua: Ricotta trắng mịn như mây, Cottage mềm lổn nhổn như cơm nếp đánh tơi, và Parmesan cứng, thơm nồng, màu vàng nhạt như nắng cuối ngày. Tự nhiên tôi bật cười. Một người phụ nữ Việt, lớn lên với nước mắm, mắm tôm, đậu hũ và rau thơm, vậy mà giờ lại đứng đây, mê mẩn những món phô mai Ý như thể chúng là một phần ký ức tuổi thơ.

Nhưng thật ra, ẩm thực có một cách rất kỳ lạ để kết nối con người. Tôi đến Úc đã nhiều năm, và trong những năm ấy, tôi học được rằng bữa ăn không chỉ là chuyện dinh dưỡng, mà còn là chuyện hòa hợp – hòa hợp giữa văn hóa cũ và cuộc sống mới, giữa ký ức và hiện tại, giữa những món ăn quen thuộc và những hương vị xa lạ. Và phô mai Ý, bằng một cách nào đó, đã trở thành cầu nối dịu dàng giữa hai thế giới ấy.

- RICOTTA – mềm như đậu hũ non, thanh như sữa mới

Ricotta là loại phô mai khiến tôi nhớ đến đậu hũ non nhất. Mỗi lần mở nắp hộp, tôi lại thấy một mặt phẳng trắng mịn, hơi ẩm, mềm đến mức chỉ cần chạm nhẹ là lún xuống. Ricotta không béo ngậy như mascarpone, không nồng như feta, mà thanh, nhẹ, thơm sữa – giống như một lời thì thầm.

Tôi bắt đầu dùng Ricotta trong những món Việt từ một lần tình cờ. Hôm đó tôi làm bánh cuốn, nhưng phần nhân thịt băm lại hơi khô. Tôi liều cho một muỗng Ricotta vào, trộn đều. Kết quả khiến tôi bất ngờ: nhân mềm, ẩm, ngọt nhẹ, không hề lạc vị. Từ đó, Ricotta trở thành “bí kíp” của tôi trong nhiều món Việt:
• Trộn vào nhân chả giò để nhân mềm, không bị khô khi chiên.
• Thêm vào cháo gà cho người lớn tuổi – vị ngọt sữa hòa với nước gà tạo cảm giác ấm bụng.
• Phết lên bánh mì nóng, rắc chút hành phi và tiêu – một phiên bản “bánh mì phô mai” rất Việt Nam.
• Trộn với bí đỏ nghiền làm món ăn sáng mềm, dễ nuốt cho ba má.

Ricotta làm tôi nhận ra rằng ẩm thực Ý không hề xa lạ. Nó chỉ là một chất liệu mới, chờ được đưa vào những món ăn quen thuộc bằng sự tinh tế và thấu hiểu.

- COTTAGE CHEESE – hạt mềm, vị thanh, hợp với những món nhẹ nhàng

Cottage cheese lúc đầu khiến tôi hơi bối rối. Hạt phô mai lổn nhổn, nhìn như cơm nếp bị đánh tơi, lại có vị nhạt và hơi chua nhẹ. Nhưng khi tôi biết cách dùng, Cottage trở thành người bạn thân thiết trong căn bếp.

Cottage cheese giàu protein nhưng nhẹ bụng, rất hợp cho người lớn tuổi hoặc những ai cần bữa ăn lành mạnh. Tôi thường dùng Cottage theo những cách rất Việt:
• Trộn với trái cây mềm như xoài, chuối, dâu – thành món tráng miệng mát lành.
• Cho vào cháo yến mạch buổi sáng, giúp tăng đạm mà không làm món ăn nặng nề.
• Trộn với rau củ luộc như cà rốt, bông cải, khoai lang – thành món salad kiểu Việt, thanh mà đủ chất.
• Phết lên bánh mì nguyên cám, thêm chút mật ong – món ăn sáng nhanh gọn cho những ngày bận rộn.

Cottage cheese giống như một người bạn hiền lành: không đòi hỏi, không phô trương, nhưng luôn âm thầm làm món ăn trở nên tốt hơn.

- PARMESAN – mạnh mẽ, đậm đà, như một nốt nhấn cuối cùng

Parmesan là loại phô mai khiến tôi tôn trọng nhất. Nó cứng, thơm nồng, vị mặn đậm, như một người đàn ông Ý trưởng thành, từng trải. Chỉ cần bào một chút lên món ăn, hương thơm đã lan ra, như thể món ăn được khoác thêm một chiếc áo mới.

Tôi dùng Parmesan trong nhiều món Việt, và mỗi lần đều thấy thú vị:
• Rắc lên súp gà – vị mặn đậm của Parmesan làm nước súp tròn vị mà không cần thêm muối.
• Rắc lên trứng hấp – món trứng mềm mịn bỗng trở nên sang trọng.
• Trộn vào cháo trắng – nghe lạ nhưng hợp bất ngờ, nhất là cho người già cần thêm đạm.
• Rắc lên mì xào rau củ – tạo cảm giác như đang ăn một món fusion nhẹ nhàng.

Parmesan không phải để ăn nhiều, mà để tạo điểm nhấn. Một chút thôi, nhưng đủ để món ăn trở nên sâu sắc.

- KHI ẨM THỰC Ý BƯỚC VÀO BẾP VIỆT – SỰ HÒA HỢP TỰ NHIÊN

Có người hỏi tôi: “Sao em lại thích dùng phô mai Ý trong món Việt đến vậy?” Tôi chỉ cười. Vì tôi thấy chúng hợp nhau một cách tự nhiên.

Ẩm thực Việt tinh tế, nhẹ nhàng, chú trọng sự cân bằng. Ẩm thực Ý thì chân thành, mộc mạc, dựa vào nguyên liệu chất lượng. Khi hai nền ẩm thực gặp nhau, chúng không đối chọi, mà bổ sung cho nhau.
• Ricotta làm mềm những món Việt vốn dễ bị khô.
• Cottage tăng đạm cho những món nhẹ nhàng.
• Parmesan tạo chiều sâu cho món nước và món xào.

Tôi không cố “Tây hóa” bữa ăn Việt. Tôi chỉ muốn bữa ăn của gia đình mình – đặc biệt là ba má – vừa ngon, vừa bổ dưỡng, vừa phù hợp với tuổi tác. Và phô mai Ý giúp tôi làm điều đó một cách tự nhiên.

Pho mai là nguồn protein chất lượng cao, giàu leucine, canxi và dễ kết hợp vào bữa ăn hằng ngày. Với người cao tuổi, ba loại pho mai Cottage – Ricotta – Parmesan đặc biệt hữu ích vì mềm, dễ tiêu hóa và giàu dưỡng chất hỗ trợ cơ bắp. Ở Úc, ba loại này được bán rộng rãi tại ALDI, Coles và Woolworths, nhưng mỗi siêu thị có thương hiệu riêng, bao bì riêng và mức giá khác nhau.

CHỌN PHO MAI CHO NGƯỜI CAO TUỔI

• Chọn loại ít béo nếu có bệnh tim mạch
Cottage và Ricotta thường có phiên bản low-fat.
• Ưu tiên kết cấu mềm
Ricotta và Cottage phù hợp người khó nhai.
• Kiểm tra hàm lượng protein
Nên chọn loại ≥ 10g protein / 100g.
• Parmesan dùng để tăng hương vị và canxi
Chỉ cần rắc một ít cũng đủ bổ sung dinh dưỡng.
• Mua theo khuyến mãi
Coles và Woolworths thường giảm giá Perfect Italiano

- MỘT BUỔI TỐI ẤM ÁP TRONG CĂN BẾP NHỎ

Tối hôm ấy, tôi nấu một bữa ăn đơn giản: cháo gà nấu với gạo lứt, thêm một muỗng Ricotta cho mềm; trứng hấp rắc Parmesan; và một đĩa salad rau củ trộn Cottage cheese. Ba má tôi ngồi vào bàn, nhìn những món ăn vừa quen vừa lạ.

Ba tôi nếm muỗng cháo đầu tiên, rồi gật gù: “Cháo hôm nay ngon, béo mà không ngấy.”

Má tôi ăn miếng trứng hấp, rồi cười: “Cái này giống trứng hồi xưa má làm, mà thơm hơn.”

Tôi ngồi nhìn hai người, lòng nhẹ như gió. Có lẽ đó là điều đẹp nhất của ẩm thực: nó không chỉ nuôi cơ thể, mà còn nuôi ký ức, nuôi tình cảm, nuôi sự kết nối giữa những thế hệ.

Ẩm thực là hành trình của yêu thương
Tôi không phải đầu bếp chuyên nghiệp. Tôi chỉ là một phụ nữ Việt sống ở Sydney, cố gắng giữ gìn những món ăn quê nhà trong một thế giới mới. Và trong hành trình ấy, phô mai Ý – Ricotta, Cottage, Parmesan – đã trở thành những người bạn đồng hành đáng quý.

Chúng giúp tôi tạo ra những bữa ăn vừa quen vừa mới, vừa Việt vừa Ý, vừa truyền thống vừa hiện đại. Quan trọng nhất, chúng giúp tôi chăm sóc những người tôi yêu bằng cách nhẹ nhàng, tinh tế và đầy cảm xúc.

Ẩm thực, suy cho cùng, không phải là chuyện đúng – sai, mà là chuyện yêu – thương. Chỉ cần món ăn làm người mình thương khỏe hơn, vui hơn, thì dù là phô mai Ý hay nước mắm Việt, tất cả đều trở thành hương vị của gia đình.

Bài viết từ 1 đọc giả nữ gửi Dân Việt News