Bài hát về cha, chỉ cần một câu nhạc vang lên là lòng bỗng chùng xuống. Ta nhớ một căn nhà, một mái hiên, một buổi chiều mưa, một chiếc xe cũ, và một người đàn ông ngồi lặng lẽ ở đầu bàn. Âm nhạc có một khả năng rất kỳ lạ: nó không chỉ đưa ta trở về một thời điểm, mà đôi khi đưa ta trở về với một con người - với cha, với những điều tưởng như nhỏ bé nhưng lại neo vào ký ức rất lâu.

NGÀY NHỎ, TA NGHE MÀ CHẲNG HIỂU GÌ

Khi còn bé, những bài hát về cha chỉ là những giai điệu đơn giản. Cha vẫn còn trẻ, tóc còn đen, lưng còn thẳng, bước chân còn nhanh. Cha có thể sửa chiếc quạt hỏng, sơn lại trần nhà bị thấm nước, chở ta đi học rồi quay về đi làm. Mọi thứ diễn ra tự nhiên đến mức ta không nghĩ đó là sự hy sinh. Vì vậy chữ “cha” trong bài hát ngày ấy chỉ là một chữ bình thường. Ta nghe, ta hát theo, rồi chạy ra ngoài chơi, chẳng suy nghĩ gì thêm.

Phải đến nhiều năm sau, khi cha bắt đầu chậm lại, tóc bạc đi, giọng nói yếu hơn, ta mới bất chợt nghe lại một bài hát cũ và thấy… hình như bài hát ấy viết cho cha mình. Một câu hát quen thuộc bỗng trở nên khác lạ, như thể nó đang nói đúng điều ta đang nghĩ mà chưa từng nói thành lời.

“Ba ngọn nến lung linh…”

Có những ca khúc không cần nói nhiều về sự hy sinh. Chỉ cần đưa người nghe trở về với một mái nhà, một gia đình. Ba ngọn nến lung linh gợi nên hình ảnh quây quần, nơi hạnh phúc không nằm ở điều lớn lao mà ở sự hiện diện của cha mẹ và những câu nói rất bình thường. Khi còn nhỏ, ta tưởng hạnh phúc phải là một thứ gì đó lớn: một căn nhà đẹp, một chiếc xe tốt, một chuyến đi xa, một món quà đắt tiền. Nhưng khi trưởng thành, ta mới nhận ra hạnh phúc đôi khi chỉ là cha mẹ còn ngồi đó, mẹ còn gọi vào ăn cơm, cha còn hỏi “Bao giờ con về?”. Những điều tưởng như nhỏ ấy lại chính là những điều ta nhớ nhất khi không còn nữa.

TÌNH CHA: CÂU HÁT CHẠM VÀO KÝ ỨC

Trong kho tàng âm nhạc Việt Nam, Tình Cha của Ngọc Sơn là một ca khúc đã sống cùng nhiều thế hệ. Điều khiến những bài hát như vậy tồn tại lâu không chỉ nằm ở giai điệu, mà ở một điều đơn giản: ai cũng có một người cha để nhớ. Có người cha ở gần, có người cha ở xa, có người cha đã mất, có người cha còn sống nhưng hai cha con không nói được những điều thật lòng.

Vì vậy, cùng một bài hát, mỗi người nghe lại có một câu chuyện khác. Có người nghe và nhớ cha đang ngồi bên hiên nhà. Có người nhớ người cha đã mất từ nhiều năm trước. Có người đang ở một đất nước khác, nghe một bài hát Việt Nam giữa đêm khuya và bỗng nhớ căn nhà cũ. Âm nhạc không hỏi ta đang ở đâu. Nó chỉ hỏi: “Bạn còn nhớ ai không?”

Điều thú vị là đời sống của những người cha bình thường đôi khi còn xúc động hơn cả một bài hát. Cha của chúng ta không phải nhân vật nổi tiếng. Không có tượng đài, không có tên đường, không có tiểu sử được in thành sách. Ông chỉ là người đàn ông đi làm mỗi ngày, sửa chiếc xe đạp cho con, đứng chờ ngoài cổng trường, ngồi ngoài phòng cấp cứu, đóng học phí, thức dậy lúc ba giờ sáng để đưa con ra sân bay, đứng ở cửa nhìn theo chiếc xe chở con đi xa.

Không có nhạc nền, không có ánh đèn sân khấu. Nhưng nếu có một nhạc sĩ nào đó nhìn thấy đủ lâu, có lẽ đó sẽ là một bài hát rất đẹp — một bài hát về sự lặng lẽ, về những điều không ai kể nhưng ai cũng từng thấy.

GIỌNG CHA: CÒN QUÝ HƠN BÀI HÁT: GIỌNG CHA

Ngày nhỏ, ta từng nghe cha gọi: “Dậy đi con!”, “Ăn cơm!”, “Đi học chưa?”, “Đem áo mưa theo!”, “Về nhà sớm!”. Những câu nói ấy đôi khi làm ta bực, nhất là khi đang xem một chương trình hay mà cha đã gọi đến lần thứ ba. Ta trả lời: “Biết rồi!”. Rồi lớn lên, cha không còn gọi nữa. Lúc ấy, ta mới hiểu một điều buồn: có những âm thanh chỉ đến với ta một lần trong đời.

Giọng cha thay đổi theo năm tháng: từ mạnh mẽ thành chậm rãi, từ trầm vang thành khàn hơn. Rồi một ngày, điện thoại không còn hiện tên “Ba”. Khi ấy, nếu có một bài hát nào vang lên, ta có thể nghe cả một khoảng đời trong đó — những buổi sáng, những lời nhắc, những lần cha chở ta đi học, những lần cha đứng đợi ta về.

Những bài hát về cha không chỉ dành cho người đang có cha

Father’s Day cũng là ngày của ký ức. Một người cha đã mất vẫn có thể hiện diện trong đời con: trong cách
con cầm chiếc búa, sửa một món đồ, dạy con mình, trong một câu nói mà mình từng nghe cha nói hàng trăm lần, trong món ăn cha thích, trong chiếc áo cũ vẫn còn treo đâu đó, và trong một bài hát.

Có khi nhiều năm sau ngày cha mất, người con nghe một giai điệu cũ. Không khóc. Chỉ ngồi im. Nhưng trong lòng biết rằng: cha vừa trở về.

CHA TRONG CA DAO

Trước khi có phòng thu và sân khấu lớn, người Việt đã hát về cha bằng ca dao: “Công cha như núi Thái Sơn…”. Chỉ một câu thôi mà người xưa đã đặt hình ảnh người cha bên cạnh một ngọn núi. Núi không chạy theo con, không gọi con quay lại. Nó chỉ đứng đó, để khi con cần một điểm tựa, con biết nơi ấy vẫn còn. Tình cha cũng vậy: không nhất thiết phải xuất hiện trong mọi khoảnh khắc, nhưng luôn là một niềm tin âm thầm.

Khi con lớn, bài hát thay đổi

Một bài hát không thay đổi, nhưng người nghe thay đổi. Hai mươi tuổi nghe giai điệu. Ba mươi tuổi nghe câu chuyện. Bốn mươi tuổi nghe sự hy sinh. Năm mươi tuổi nghe tuổi già. Và đến một ngày, khi chính mình đã
có con, ta nghe thấy… chính mình trong đó. Ta hiểu vì sao cha đã lo, vì sao cha tiết kiệm, vì sao cha hay nhắc nhở, vì sao ngày con rời nhà cha đứng rất lâu ngoài cửa. Không phải vì cha không muốn con đi, mà vì cha biết: một đứa con lớn lên là một niềm vui đi kèm một nỗi nhớ.

BÀI HÁT HAY CÓ THỂ LÀM ĐƯỢC ĐIỀU GÌ?

Nó có thể làm chúng ta nhớ. Nhưng Father’s Day này, có lẽ ta nên đi xa hơn một chút. Hãy để một bài hát làm chúng ta hành động. Nếu cha còn sống, hãy gọi cho cha. Nếu cha ở gần, hãy đến thăm. Nếu hai cha con lâu nay ít nói chuyện, hãy bắt đầu bằng một câu rất đơn giản: “Ba khỏe không?” Nếu cha ở xa, hãy gọi video. Đừng chỉ gửi một sticker. Hãy nghe giọng cha, hỏi cha hôm nay ăn gì, hỏi cha ngủ có ngon không, hỏi chiếc cây cha trồng năm ngoái giờ thế nào, hỏi chiếc xe cũ còn chạy tốt không.

Nếu cha đã đi xa, hãy bật một bài hát về cha. Ngồi xuống. Đừng vội làm gì. Để giai điệu đưa mình trở về:
căn nhà cũ, đôi tay khỏe mạnh từng bế mình, những buổi sáng cha chở đi học, những lần cha mắng, những
lần cha cười, ngày cha đứng ở cửa nhìn mình bước đi.Rồi hãy nói, dù chỉ trong lòng: “Ba ơi, con vẫn nhớ ba.”

BÀI HÁT CHƯA BAO GIỜ KẾT THÚC

Người ta nói một bài hát kết thúc khi nốt nhạc cuối cùng vang lên. Nhưng những bài hát về cha thì khác. Chúng có thể kết thúc trên loa, nhưng không kết thúc trong ký ức. Bởi người cha thật sự không chỉ tồn tại trong những bức ảnh hay những ngày Father’s Day. Cha tồn tại trong cách chúng ta sống, trong cách chúng ta đối xử với người yếu hơn mình, trong cách chúng ta chăm sóc gia đình, trong cách chúng ta đứng dậy sau một thất bại, trong cách chúng ta trở thành cha của những đứa con mình.

Và có lẽ một ngày nào đó, con của chúng ta cũng sẽ nghe một bài hát về cha. Nó sẽ nhớ đến mình. Lúc ấy, ta mới hiểu rằng: một người cha có thể rời khỏi căn nhà, nhưng tình yêu của ông có thể ở lại qua nhiều thế hệ.

Vì thế, Father’s Day này, nếu có một bài hát nào khiến lòng bạn chùng xuống, hãy nghe nó thật chậm. Và nếu cha còn bên cạnh — hãy nghe cùng cha. Bởi rồi sẽ có một ngày, chúng ta muốn nghe lại giọng cha… nhưng chỉ còn có thể tìm thấy nó trong một bài hát.

BBT Dân Việt News