Tin Úc Trong tuần

Vào những buổi sáng thứ Năm hàng tuần, dẫu trời Sydney lạnh, nóng, mưa, hay nắng… tôi - người giao báo giấy Việt ngữ giữa thế kỷ 21 - vẫn dậy sớm, lục đục xếp từng xấp báo Dân Việt News lên xe. Người ta bảo thời đại này ai còn đọc báo giấy nữa. Tôi chỉ cười, vì tôi biết: vẫn còn những người Việt, ở những góc nhỏ bé của xứ sở chuột túi này, chờ tôi như chờ một mẩu quê nhà.

Sáng Chủ nhật, 31/05/2026. Một buổi sáng cuối thu trên đất Australia. Chỉ vài tiếng nữa thôi, mùa đông sẽ chính thức gõ cửa. Đây đã là mùa đông thứ sáu của tôi nơi xứ người. Ngoài trời chỉ 13 độ C. Gió se lạnh luồn qua những tán cây trước hiên nhà. Nắng vẫn vàng, nhưng là thứ nắng nhạt nhòa, yếu ớt như đang cố níu lại chút hơi ấm cuối cùng của mùa thu. Tôi pha một tách cà phê, ngồi lặng bên khung cửa sổ rồi bật bài hát Chị Tôi của Trần Tiến.

Mấy con, mấy cháu thương yêu của tui, Tui nói nghe nè, chết rồi mà còn biết buồn, biết nhớ, biết tủi thân, biết cằn nhằn, biết triết lý… chắc chỉ có mấy bà già Nam Bộ như tui thôi. Người ta nói “chết là hết”, chớ tui thấy… chưa hết đâu nghen. Còn nhiều thứ lắm: còn thương, còn nhớ, còn giận, còn trách, còn cười, còn triết lý như phù sa mùa nước nổi. Chỉ có cái là… không còn cái miệng để nói. Thành ra bữa nay tui ráng gom hết mấy hạt bụi của tui lại, viết cho con cháu nghe một lần cho đã.

Tôi là một doanh nhân Úc gốc Việt, 57 tuổi. Bố mẹ tôi vốn người miền xứ Quảng, thuộc dạng tị nạn đến định cư tại Melbourne sau năm 1975. Cha mẹ tôi mở một tiệm tạp hóa nhỏ ở Footscray, nơi mùi cà phê rang hòa với tiếng cười của mẹ và lời dạy giản dị: “Làm gì cũng phải bền chí, con à.”

Nếu người Việt xưa quan niệm “mồ yên mả đẹp” là nền tảng của đạo hiếu, thì ngày nay, giữa những thành phố chật chội và nhịp sống hiện đại, hỏa táng lại đang trở thành lựa chọn phổ biến. Nhưng câu chuyện của hỏa táng không chỉ là chuyện của thời nay. Nó là một hành trình dài, kéo dài hàng chục nghìn năm, đi qua nhiều nền văn minh, nhiều niềm tin, nhiều nỗi sợ và cả nhiều… bài toán thực tế rất đời thường.

Tui kể thiệt nghe, từ bữa thằng con út ở Melbourne gọi điện về: “Ba ơi, qua Úc chơi với tụi con ít bữa cho biết xứ người”, lòng tui nó vừa mừng vừa hồi hộp. Sáu mươi lăm tuổi đầu, người Quảng Nam quê mùa như tui, quanh năm chỉ quen với đồng ruộng, với con sông Thu Bồn, ai dè có ngày được đặt chân qua tận bên kia bán cầu.

Tôi năm nay năm mươi mốt tuổi, sống ở Adelaide hơn ba mươi năm. Tính ra thời gian ở Úc còn dài hơn thời gian tôi sống ở Việt Nam trước khi sang đây. Vậy mà mỗi lần soi gương, tôi vẫn thấy một ông Việt Nam chính hiệu: tóc muối tiêu, bụng thon, nụ cười hiền, và cái kiểu ngại ngại khi ai đó khen mình làm được việc gì đó tốt. Người ta bảo dân Việt mình hay khiêm tốn. Tôi thì nghĩ: tôi có gì đâu mà khoe.

Sống ở Úc hơn hai chục năm, tui tưởng mình quen hết đồ ăn xứ ni rồi. Vậy mà có bữa đi chợ Victoria Market, mua mớ mực tươi về xào, cắn vô nghe “bụp” một cái — trời đất ơi, giòn rụm, giòn tới mức tui phải đứng lại suy nghĩ: “Ủa, răng mà mực Úc giòn dữ rứa? Còn mực quê mình — mực ống, mực nang — thì dai dai, càng nhai càng ngọt?”

Theo dự báo mới nhất của Cục Khí tượng Úc (BoM), mùa đông năm 2026 sẽ ấm hơn trung bình, chứ không “khắc nghiệt” như nhiều người lo. Nói cách khác, các ông bà Việt ở Adelaide có thể… tạm hoãn kế hoạch “trốn lạnh” về Đà Nẵng, vì năm nay trời có vẻ “hiền” hơn.

Ông già tám mươi tuổi ấy – tức là tôi đây – sống ở Úc đã hơn nửa đời người, vậy mà mỗi buổi chiều ngồi bên cửa sổ nhìn nắng đổ xuống những mái nhà yên bình của Sydney, lòng vẫn cứ bâng khuâng nghĩ về một điều tưởng như xa xỉ: một thành phố thật sự an nhiên. Không phải an nhiên theo kiểu “cầu cho trời yên biển lặng”, mà là an nhiên được xây bằng trí tuệ, bằng công nghệ, bằng lòng nhân ái của con người.