TIỂU THUYẾT

Ngoài đường, mặt nước đang dâng lên, sóng gợn lấp loáng dưới ánh đèn vàng nhạt. Người ta nổ máy xe, vội vã di chuyển tài sản lên chỗ cao. Tôi cũng cuống cuồng làm theo. Đó là lần đầu tiên tôi chứng kiến cảnh lụt ở Úc. Căn nhà tôi thuê nằm trên nền đất khá cao, cách mặt sông khoảng năm đến bảy mét. Bình thường, tôi vẫn hay đạp xe dọc theo con đường mòn ven sông, nhìn xuống dòng nước trong veo thấy cả đàn cá bơi lội, những con vịt trời lững thững trôi giữa đám lau sậy. Khung cảnh yên bình và thơ mộng biết bao.

Ở nơi mình sinh ra, tôi có tiếng nói. Tôi có thể giải thích, tranh luận, thể hiện mình là ai. Nhưng ở đây, có lúc tôi giống như một người đứng bên lề cuộc sống. Không ai xua đuổi tôi. Nhưng cũng không có cách nào để tôi thật sự bước vào thế giới ấy một cách trọn vẹn.

Ở Việt Nam, việc quay phim, chụp ảnh trong siêu thị là chuyện bình thường và mặc nhiên được phép. Nhưng ở đây, có những quy tắc không được viết ra, và mình phải tự học bằng những va chạm như thế.

Máy bay chạm đất - nhẹ như một cái chớp mắt, nhưng đủ để khép lại một đời quen thuộc và mở ra một đời hoàn toàn xa lạ. Tôi đã từng nghĩ mình sẵn sàng. Nhưng khi cánh cửa sân bay mở ra, luồng không khí lạ lẫm ùa vào, tôi mới hiểu: sự chuẩn bị trong suy nghĩ chưa bao giờ đủ cho thực tế. Giữa tưởng tượng và đời sống, luôn có một khoảng cách, và khoảng cách ấy, không ai có thể bước qua mà không trả giá bằng những bỡ ngỡ đầu tiên.

Sau một tuần, tôi tự tin chở hai con đi học bằng xe. Để cẩn thận, tôi dán phía sau xe dòng chữ: “Xin thông cảm – mới nhập cư”. Tôi chạy chậm, phần vì chưa quen, phần vì sợ ảnh hưởng người khác. Có lẽ nhờ vậy mà mọi người khá thông cảm, thường nhường đường mỗi khi tôi xin rẽ hay vào vòng xoay.

Sau khi phân loại, việc tiêm vắc xin COVID-19 được đặt vào ô “quan trọng, cần gấp”. Vấn đề là: tiêm ở đâu? Ai chấp nhận tiêm cho gia đình tôi? “Nhà tôi” – vốn làm trong lĩnh vực IT – nhanh chóng tìm ra các trung tâm quản lý dịch bệnh tại Úc. Nhưng để tiêm, cần có ID trong hệ thống. Và khó khăn bắt đầu từ đây.

Chuyến bay dài. Phần lớn thời gian, ai cũng ngủ. Tôi không ngủ được. Không phải vì lo. Mà vì đầu óc cứ chạy liên tục.

Sau nhiều đêm thức trắng, tự vấn chính mình, tôi quyết định đi. Ngày rời đi không có gì đặc biệt. Không đông người đưa tiễn. Không nước mắt. Không những cái ôm chia biệt.

Những cuộc khám phá vĩ đại thường bắt đầu từ nơi con người đã quen nhìn ra chân trời. Mỗi ngày đứng trước biển rộng, trước đường chân trời xa thẳm, trong tôi dần hình thành một khát vọng tự nhiên: phía cuối kia là gì, và liệu có nơi nào mà mọi đường chân trời gặp nhau?

Có những cái duyên đến rất lạ. Đôi khi, chỉ bắt đầu từ… bốn trang sách cũ. Năm 2016, gia đình tôi lần đầu tiên du lịch đến Úc. Trong một buổi đấu giá sách cổ, tôi nhìn thấy một cuốn sách khoa học về phân loại thực vật của Robert Brown (1773–1858) – nhà thực vật học người Scotland, người từng đến Úc vào đầu thế kỷ XIX để nghiên cứu hệ thực vật của lục địa này. Trong chuyến khảo sát ấy, ông đã thu thập và phân loại khoảng 3.900 loài thực vật – một công trình khoa học đồ sộ cho đến tận ngày nay.