Tôi là Sáu, sáu lăm tuổi, vợ tôi tên Hường, sáu mốt; chúng tôi sống trong căn nhà nhỏ ở Adelaide. Hai đứa
con tụi nó có gia đình riêng hết rồi, cuối tuần ghé qua ăn cơm; còn ngày thường thì nhà chỉ có hai vợ chồng với cái tivi, mấy chậu lan, và… tờ vé Lotto găm trên cánh tủ lạnh bằng cục nam châm hình con koala.
Nói thiệt, hồi mới qua Úc, tôi nghe chữ “bài bạc” là sợ. Ở Việt Nam, ông bà mình dặn hoài: “Cờ bạc là bác
thằng bần”. Qua đây, mở tivi lên, quảng cáo cá cược thể thao, đua ngựa… cái gì cũng phải kèm câu cảnh báo: “Gambling is addictive”, “You lose more than you win”… nghe mà ớn. Ấy vậy mà tới quảng cáo Lotto thì
khác hẳn: nhạc vui, người ta ôm nhau mừng đến khóc, mở chai champagne, rồi dòng chữ hiện lên: “Jackpot 40 million this Saturday!” – chẳng thấy ai nhắc “bác thằng bần” gì hết.
Tôi mới nói với vợ mình:
- Ủa, sao kỳ vậy bà? Cũng là bỏ tiền ra cầu may, mà cá cược thì bị chửi, còn Lotto thì được nâng như nâng trứng.
Bà cười:
- Chắc tại Lotto là “văn minh”, tiền vô ngân sách, xây trường, xây bệnh viện… nên chính phủ thương.
Nghe cũng có lý. Tôi già rồi nhưng không có ngu đâu. Chính phủ đâu có dại gì “nâng đỡ” một thứ mà họ
không kiểm soát được. Lotto là độc quyền, được cấp phép, thuế má, phí này phí kia… mọi thứ đều chảy qua tay nhà nước. Mỗi tuần người ta bỏ ít đồng mua vé, vừa đủ để cảm thấy mình “có hy vọng”, nhưng không đến mức bán nhà bán cửa. Nó là kiểu “bài bạc nhẹ nhàng”, được đóng gói trong hình thức “giải trí gia đình”, lại còn gắn với mấy câu chuyện cảm động: ông thợ máy trúng 30 triệu, bà nội trợ trúng 50 triệu, cả đời chưa
đi du lịch giờ đi vòng quanh thế giới… Mà nói gì thì nói, cái cảm giác cầm tờ vé Lotto trong tay, nó cũng… phê lắm.
Tôi bắt đầu chơi Lotto chắc cũng hơn chục năm rồi. Không phải tuần nào cũng chơi, nhưng hễ thấy jackpot
lên 20, 30, 40 triệu là y như rằng chân tự động quẹo vô Lotteries Agency. Cô bán hàng người Ấn, gặp tôi là
cười:
- Same numbers, Mr. Sau?
Tôi gật đầu:
- Same numbers. Maybe this week is my week.
Vợ tôi thì hay càm ràm:
- Ông tính ra coi, mỗi tuần ông chơi năm sáu ô, cả năm hết bao nhiêu tiền?
Tôi cười hề hề:
- Thì coi như đóng “thuế hy vọng” cho chính phủ. Người ta đóng thuế thu nhập, thuế GST, mình đóng thêm
thuế… mơ giàu.
Nhưng mà, càng lớn tuổi, tôi càng tò mò thiệt sự:
“Ủa, vậy rốt cuộc cái trò này nó công bằng cỡ nào? Xác suất trúng là bao nhiêu? Có cách nào chọn số cho
thông minh hơn không, hay là cứ nhắm mắt mà quất?”
Một bữa, thằng con trai - dân IT - ghé chơi, thấy tôi ngồi gạch gạch mấy con số trên tờ vé, nó hỏi:
- Ba đang làm gì đó?
- Ba đang “nghiên cứu chiến lược Lotto”.
Nó cười ngất:
- Ba ơi, Saturday Lotto là chọn 6 số trong 45 số. Xác suất trúng giải nhất là 1 trên 8,145,060 đó ba.
Tôi tròn mắt:
- Nghĩa là sao?
- Nghĩa là nếu ba mua 8 triệu vé với các bộ số khác nhau, về lý thuyết mới “chắc ăn” trúng một lần. Còn mình mua một chục ô mỗi tuần thì… hy vọng cho vui thôi.
Tôi ngồi im một hồi, rồi nói:
- Vậy là còn nhỏ hơn… lỗ kim may.
Nó gật:
- Nhỏ hơn nhiều. Giống như ba đứng giữa sa mạc, gió thổi mịt mù, rồi quăng một hạt bụi lên trời, mong nó rơi đúng vô cái lỗ kim đang cắm trên cát.
Nghe xong, tôi với bà xã nhìn nhau cười. Biết là vậy, mà tuần sau vẫn đi mua vé. Con người lạ vậy đó: biết là gần như không thể, nhưng vẫn muốn giữ một chút “không chừng”.
Tuy vậy, cái máu “nghiên cứu” trong tôi vẫn không chịu yên. Tôi bắt đầu lên mạng coi thống kê. Hóa ra người ta làm đủ thứ bảng biểu: số nào ra nhiều nhất, số nào lâu rồi chưa ra, cặp số nào hay đi chung, bộ ba nào “nóng”…
Tôi nghĩ bụng: “Ờ, nếu xác suất mỗi con số là như nhau, thì về lý thuyết, mấy cái ‘số nóng, số lạnh’ này chắc cũng chỉ để an ủi tinh thần. Nhưng thôi, già rồi, có cái gì để ngồi ngẫm nghĩ cũng vui.”
Tôi lục mấy trang thống kê về Saturday Lotto từ hồi nó bắt đầu quay tới tận bây giờ. Có trang liệt kê tần suất từng con số từ 1 tới 45, tính luôn mấy chục năm. Nhìn vô, tôi thấy cũng thú vị thiệt: có con ra hơn 330 lần, có con chỉ hơn 270 lần. Chênh lệch không phải là trời vực, nhưng đủ để mấy ông mê số học ngồi vẽ chiến lược.
Tôi ghi lại một danh sách “top” mấy con số hay xuất hiện nhất trong Saturday Lotto (tính trên toàn bộ lịch sử quay từ thứ Bảy 6 tháng 7 năm 1985 tới cuối tháng 2-2026, theo mấy bảng thống kê mà tôi coi được):
• 1 (423 lần)
• 5 (392 lần)
• 6 (391 lần)
• 7 (399 lần)
• 8 (414 lần)
• 11 (417 lần)
• 15 (397 lần)
• 18 (386 lần)
• 22 (392 lần)
• 23 (395 lần)
• 26 (384 lần)
• 33 (386 lần)
• 40 (393 lần)
• 41 (393 lần)
• 42 (402 lần)
Đó là 15 con số đứng hàng đầu về số lần xuất hiện. Nếu ai thích chơi kiểu “theo thống kê” thì có thể xem đây là “dàn số nóng”.
Rồi tôi coi tiếp tới phần “cặp số hay đi chung”. Có trang còn thống kê cả cặp liên tiếp (như 22–23, 7–8…)
và cặp bất kỳ. Tôi lọc ra mấy cặp mà người ta ghi nhận là xuất hiện khá thường xuyên trong kết quả Saturday Lotto mấy năm gần đây cho nó… lãng mạn:
• 7 và 8 • 8 và 9 •1 và 11
• 11 và 22 • 22 và 23
• 32 và 33
Tôi đem mấy con số này khoe với vợ mình:
- Bà coi nè, đây là “bí kíp thống kê” của tui. Toàn là số nóng, cặp số hay đi chung.
Bà liếc qua, nói tỉnh bơ:
- Ờ, rồi tuần sau nó quay toàn số lạnh thì ông tính sao?
Tôi cười:
- Thì mình… nghiên cứu tiếp.
Sự thật là, dù tôi có ngồi cặm cụi phân tích bao nhiêu bảng thống kê, thì xác suất trúng vẫn y chang. Mỗi kỳ quay là một lần “reset”, mấy viên banh trong lồng không có ký ức. Con số 1 tuần này ra, tuần sau nó vẫn có
đúng một cơ hội như 44 con còn lại.
Mấy con số “ra nhiều” trong quá khứ không có nghĩa là tương lai nó sẽ tiếp tục ra nhiều; cũng như mấy con “lâu rồi chưa ra” không có nghĩa là “sắp tới lượt nó”. Đó là cái bẫy tâm lý mà người ta gọi là “gambler’s fallacy” - ảo giác của người chơi.
Nhưng mà, nếu bỏ qua chuyện “tăng xác suất”, thì việc ngồi chọn số cũng là một thú vui. Có người chọn ngày sinh, ngày cưới, số nhà. Có người chọn theo dãy Fibonacci, số nguyên tố. Tôi thì trộn lẫn: vài con số
“nóng” theo thống kê, vài con gắn với kỷ niệm gia đình, thêm một hai cặp liên tiếp cho… có chuyện để kể.
Mỗi tối thứ Bảy, hai vợ chồng ăn cơm xong, pha ấm trà, mở tivi coi kết quả. Do có “nghiên cứu” thường thì
chỉ trúng được chút đỉnh – đủ mua thêm vài vé cho tuần sau. Có những tuần trắng tay, tôi đùa:
- Thôi coi như đóng góp cho ngân sách, mai mốt bệnh viện có thêm cái giường là nhờ tờ vé của tui đó.
Còn chuyện tại sao chính phủ “nâng đỡ” Lotto hơn mấy loại cá cược khác, tôi nghĩ nó có mấy lý do.
• Thứ nhất, Lotto được trình bày như một trò chơi “đại chúng, ít rủi ro”: vé rẻ, quay ít lần, không có cảm giác “chơi liên tục” như cá cược thể thao hay máy poker. Rủi ro nghiện vì vậy cũng thấp hơn, ít nhất là trên bề mặt.
• Thứ hai, doanh thu Lotto thường được gắn với các mục tiêu “tốt đẹp”: hỗ trợ cộng đồng, thể thao, văn hóa, y tế… Điều này tạo cảm giác người chơi không chỉ “cờ bạc” mà còn “đóng góp cho xã hội”.
• Thứ ba, về mặt chính trị, việc quảng cáo Lotto với hình ảnh gia đình, người lao động bình thường trúng số, dễ tạo ra câu chuyện “hy vọng” hơn là cảnh người say xỉn ngồi trước máy poker.
Nhưng, nói gì thì nói, Lotto vẫn là một hình thức cờ bạc. Chỉ là nó được gói trong lớp giấy màu đẹp hơn, thơm hơn. Xác suất trúng vẫn cực kỳ nhỏ, và nếu ai đó bỏ quá nhiều tiền vào, thì hậu quả cũng “same same” mấy trò khác.
Tôi hiểu điều đó. Bà xã của tôi cũng hiểu. Cho nên, hai vợ chồng tự đặt ra một “luật ngầm”: mỗi tuần tối đa bao nhiêu tiền cho Lotto, coi như một khoản chi cho “giải trí và hy vọng”. Vượt quá là không chơi. Không vay mượn, không lấy tiền ăn, tiền thuốc mà mua vé.
Tờ vé Lotto, với tôi, là một cái cớ để hai vợ chồng ngồi mơ mộng cùng nhau, giữa một cuộc sống đã khá yên ổn nhưng đôi khi hơi… phẳng. Nó là một chút gia vị, chứ không phải món chính.
Cho nên, nếu ai hỏi tôi: “Có cách nào chọn số để hy vọng trúng cao hơn không?” – tôi sẽ trả lời như vầy:
• Về mặt toán học: không. Mỗi bộ 6 số trong 45 số đều có xác suất như nhau, bất kể quá khứ nó ra bao nhiêu lần. Mọi chiến lược “tăng cơ hội” chỉ là cách mình kể chuyện cho chính mình nghe, để thấy mình chủ động hơn một chút.
• Về mặt cảm xúc: có. Chọn số theo thống kê, theo ngày kỷ niệm, theo cặp số “hay đi chung”… tất cả đều làm cho tờ vé của mình trở nên “có ý nghĩa” hơn. Và đôi khi, ý nghĩa đó mới là thứ đáng giá.
Thay vì đi tìm “bí kíp tuyệt mật”, tôi thấy thành thật với mình hơn: hiểu rõ xác suất, chơi trong khả năng, và coi Lotto như một thú vui nhỏ, không phải con đường đổi đời.
Tối nay, như mọi tối thứ Bảy có jackpot lớn, tôi lại với tay lấy tờ vé trên cánh tủ lạnh, nhìn mấy con số mình
đã chọn: vài con “nóng” theo thống kê, vài con là ngày sinh của con cháu, một cặp 22–23 cho vui. Tôi biết, khả năng trúng vẫn nhỏ hơn hạt bụi rơi đúng lỗ kim. Nhưng tôi cũng biết, chỉ cần còn có thể ngồi bên bà xã, uống tách trà nóng, chờ người ta đọc từng con số trên màn hình, rồi cùng nhau cười – dù trúng hay không – thì cái “jackpot” của đời mình, thiệt ra, tôi đã trúng từ lâu rồi.
BBT Dân Việt News
