Các nhân vật, tình tiết và địa danh trong truyện đều là hư cấu. Câu chuyện được xây dựng nhằm phản ảnh những tình huống có thể xảy ra trong đời sống và gửi gắm thông điệp cảnh báo, giáo dục. Mọi sự trùng hợp với cá nhân hoặc tổ chức đều là ngẫu nhiên.
Chiều cuối tuần, cơn mưa vừa dứt.
Những vũng nước còn đọng lại trên bãi đậu xe phản chiếu bầu trời xám nhạt. Người cuối cùng rời khỏi hội trường là ông X.
Ông đã ngoài bảy mươi.
Suốt mười hai năm, ông vẫn âm thầm làm công việc thiện nguyện: mở cửa trước mỗi buổi sinh hoạt và khóa
cửa sau khi mọi người đã về.
Không ai giao nhiệm vụ ấy.
Ông tự nhận lấy.
Ông bảo: “Ở tuổi này, còn làm được việc gì có ích thì làm.”
Chiếc chìa khóa vừa tra vào ổ khóa thì ông chợt nhớ chiếc khăn choàng của một bà cụ còn để quên trên ghế.
Ông quay trở lại.
Hội trường im phăng phắc.
Chỉ còn tiếng đồng hồ treo tường tích tắc.
Ông cúi xuống lấy chiếc khăn.
Ngay dưới chân ghế là một chiếc phong bì màu vàng nhạt.
Không tem. Không địa chỉ.
Không người gửi. Chỉ có dòng chữ đánh máy: “Xin ông mở khi chỉ còn một mình.”
Ông khẽ cau mày. Có lẽ ai đó nhờ chuyển giúp?
Ông đưa mắt nhìn quanh.
Không một bóng người.
Ông bỏ chiếc phong bì vào túi áo rồi khóa cửa ra về.
***
Đêm ấy.
Chiếc phong bì nằm trên bàn uống trà. Vợ ông hỏi:
“Thư của ai vậy?”
Ông lắc đầu: “Không biết.”
Bà cười: “Thời này còn ai viết thư?”
Ông cũng cười.
Nhưng nụ cười gượng gạo.
Có điều gì đó trong dòng chữ kia khiến ông thấy bất an.
Đến gần mười một giờ đêm, khi vợ đã ngủ, ông mới nhẹ nhàng mở phong bì.
Bên trong chỉ có một tấm ảnh.
Một tấm ảnh cũ đã ngả màu.
Bảy người đàn ông đứng cạnh nhau trước một căn nhà đang xây dở. Không ai mặc vest.
Quần áo lao động lấm lem bụi xi măng. Phía sau tấm ảnh có hàng chữ viết tay: “Chỉ còn một người biết sự thật.”
Tay ông khựng lại. Chiếc ảnh rơi xuống bàn.
Ông nhận ra ngay. Đó là bức ảnh chụp hơn ba mươi năm trước. Ngày nhóm bảy người hoàn thành căn nhà
đầu tiên sau khi lập nghiệp.
Trong bảy người ấy... Ba người đã qua đời. Hai người chuyển đi nơi khác từ lâu.
Chỉ còn lại hai người.
Ông. Và ông Y.
Nhưng điều làm ông tái mặt không phải bức ảnh. Mà là dòng chữ phía sau.
Bởi vì... Quả thật có một bí mật. Một bí mật mà hai người còn sống đã thề sẽ mang xuống mồ.
***
Suốt đêm. Ông không ngủ. Ký ức ba mươi năm trước hiện về như cuộn phim cũ.
Ngày ấy.
Bảy người bạn góp tiền mua chung một mảnh đất nhỏ.
Ai cũng nghèo. Ai cũng mơ có mái nhà.
Trong lúc đào móng. Họ phát hiện một chiếc hộp sắt. Bên trong có nhiều giấy tờ cũ cùng một chiếc túi vải đựng tiền mặt.
Một khoản tiền không nhỏ.
Mọi người tranh luận.
Có người bảo nên báo cảnh sát. Có người nói chủ cũ chắc chẳng còn.
Cuối cùng... Họ thống nhất giao cho một người giữ tạm để tìm chủ nhân.
Nhưng rồi... Cuộc sống mưu sinh... Người nơi này, kẻ nơi nọ…Chiếc hộp dần chìm vào quên lãng. Và bí mật ấy chưa từng được nhắc lại.
Cho đến hôm nay...
Sáng hôm sau.
Ông X lái xe đến nhà ông Y. Cửa khóa. Hàng xóm bảo: “Ông ấy đi bệnh viện từ sáng sớm.”
Ông giật mình. Một cảm giác bất an chạy dọc sống lưng.
Đến bệnh viện. Ông được biết. Ông Y chỉ bị tụt huyết áp.
Không nguy hiểm. hưng điều kỳ lạ là...
Ngay khi nhìn thấy ông X, ông Y hỏi ngay: “Ông cũng nhận được phong bì?”
Ông X chết lặng: “Hóa ra... ông cũng có?”
Ông Y gật đầu. Ông mở ngăn kéo đầu giường. Lấy ra một chiếc phong bì giống hệt.
Bên trong cũng là một tấm ảnh. Nhưng phía sau chỉ có một câu: “Đã đến lúc trả lại những gì không thuộc về
mình.”
Hai người nhìn nhau rất lâu.Không ai nói. Cả hai đều hiểu.
Có người khác. Một người biết toàn bộ câu chuyện.
Và người ấy... đang muốn họ làm một điều mà suốt ba mươi năm họ không đủ can đảm để làm.
Người thứ tám
Ông X cầm chiếc phong bì của ông Y rất lâu.
Hai chiếc phong bì. Hai dòng chữ khác nhau. Nhưng cùng một mục đích.
Có ai đó không muốn dọa họ.
Người ấy chỉ muốn nhắc họ nhớ về một ký ức đã bị chôn vùi suốt ba mươi năm.
***
Chiều hôm ấy, ông X trở về nhà. Ông lấy chiếc hộp gỗ cũ trên nóc tủ. Trong đó là vài tấm ảnh, vài lá thư và một cuốn sổ tay đã ố vàng.
Ông lật từng trang. Đến giữa cuốn sổ, một mảnh giấy nhỏ rơi xuống. Đó là danh sách bảy người năm xưa.
Bên cạnh mỗi cái tên đều có số điện thoại cũ.
Riêng cuối trang có một dòng chữ nhỏ mà chính ông đã quên mất: “Nếu xảy ra chuyện, hãy liên lạc với người thứ tám.”
Ông ngồi lặng.
Người thứ tám?
Ba mươi năm qua, ông chưa từng nghĩ đến cái tên ấy.
Ngày đó, ngoài bảy người góp tiền mua đất còn có một thanh niên mới ngoài hai mươi. Không đủ tiền góp
vốn. Anh chỉ xin được làm phụ hồ để kiếm sống.
Mọi người gọi anh là T. Anh chăm chỉ. Ít nói. Làm việc quần quật từ sáng đến tối.
Chính T là người đầu tiên phát hiện chiếc hộp sắt dưới nền đất.
Anh đã chạy đi gọi mọi người.
Sau cuộc họp hôm ấy, khi mọi người quyết định cất giữ chiếc hộp để tìm chủ nhân sau, T chỉ nói một câu: “Nếu đã không phải của mình thì sớm muộn gì cũng phải trả.”
Không ai để ý.
Rồi vài tháng sau, T chuyển đi. Không ai còn gặp lại.
Ông X bỗng đứng bật dậy.
“Không lẽ...”
Ông mở cuốn danh bạ cũ. Số điện thoại đã không còn sử dụng. Địa chỉ cũng thay đổi từ lâu. Người thứ tám như bốc hơi khỏi cuộc đời.
Ba ngày sau.
Một phong bì thứ ba xuất hiện.
Lần này không phải gửi cho ông X hay ông Y. Nó được đặt ngay trên bàn tiếp tân của hội trường trước giờ sinh hoạt.
Bên trong chỉ có một mảnh giấy:“Chiếc hộp vẫn còn đó.”
Cả hội trường xôn xao.
Nhưng không ai hiểu ý nghĩa.
Chỉ có hai ông già nhìn nhau.
Họ biết. Người gửi không đùa.
Sáng hôm sau. Hai người quyết định quay lại khu đất cũ. Nơi ấy giờ đã là một dãy nhà khang trang. Không còn dấu vết của căn nhà đầu tiên.
Họ chỉ đứng lặng bên lề đường. Ông Y bỗng chỉ vào một cây bạch đàn già: “Tôi nhớ rồi.”
Ngày ấy... Sau khi không tìm được chủ nhân chiếc hộp, mọi người sợ làm thất lạc nên đã chôn lại chiếc hộp ngay dưới gốc cây này, dự định vài tháng sau sẽ báo cơ quan chức năng.
Nhưng rồi... Ai cũng bận.
Rồi cuộc sống cuốn đi. Lời hứa bị quên... và ba mươi năm trôi qua.
Hai ông xin phép chủ nhà. May mắn thay, gia đình ấy rất thiện chí.
Khi nghe câu chuyện, họ đồng ý để đào thử một góc nhỏ trong sân.
Sau gần một giờ. Chiếc xẻng chạm vào vật cứng. Một chiếc hộp sắt đã gỉ. Vẫn còn nguyên.
Ông X run run mở nắp. Bên trong... Không còn tiền. Chỉ còn một xấp giấy tờ đã được bọc cẩn thận trong túi
chống ẩm.
Và trên cùng là một lá thư. Nét chữ rất quen. Là chữ của T. Lá thư ngắn.
“Nếu các anh đọc được những dòng này, nghĩa là các anh đã quay lại.
Hôm ấy, sau cuộc họp, tôi biết mọi người đều là người tốt. Nhưng tôi cũng biết sự chần chừ rất dễ biến thành sự lãng quên.
Tôi đã mang số tiền đến giao cho cơ quan có trách nhiệm ngay ngày hôm sau. Họ lập biên bản đầy đủ. Tôi
giữ lại các giấy tờ này để một ngày nào đó, nếu các anh còn day dứt, các anh sẽ biết rằng không ai trong chúng ta đã đánh mất lương tâm.
Tôi không nói vì không muốn ai mang ơn mình.
Nếu có điều gì cần trả lại, thì đó không phải là tiền.
Mà là sự bình yên trong lòng.”
Hai ông già lặng người.
Suốt ba mươi năm.
Họ đã sống trong mặc cảm.
Trong khi người thanh niên nghèo nhất năm ấy lại là người hành động đúng nhất.
Vài tuần sau.
Trong buổi sinh hoạt cộng đồng, ông X kể lại câu chuyện cho mọi người.
Không nhắc tên ai. Không nói địa danh. Chỉ kể như một kỷ niệm cũ.
Khi kết thúc, ông nói: “Có những món nợ không nằm trong ngân hàng.
Chúng nằm trong lương tâm.
Và chỉ có sự thật mới giúp con người ngủ ngon.”
Ở cuối hội trường, một người đàn ông tóc bạc khẽ mỉm cười rồi lặng lẽ bước ra ngoài.
Ông X chạy theo.
Nhưng cánh cửa đã khép.
Ngoài sân chỉ còn những chiếc lá đang rơi.
Không ai biết người ấy là ai.
Có phải T hay không?
Hay chỉ là một người khách tình cờ?
Điều đó mãi mãi không có lời giải. Có lẽ... Một vài hồ sơ không cần biết ai đã mở ra. Chỉ cần biết rằng, nhờ nó, một điều đúng đã được khép lại.
- Hồ sơ khép lại – Điều còn ở lại
Có những sai lầm không bắt nguồn từ lòng tham mà từ sự chần chừ. Có những việc đúng, nếu để đến ngày
mai, rất có thể sẽ không bao giờ được làm nữa. Pháp luật giúp xã hội vận hành bằng trách nhiệm, còn lương tâm giúp con người sống thanh thản với chính mình. Đừng để một việc nhỏ hôm nay trở thành gánh nặng của nhiều năm sau, chỉ vì chúng ta nghĩ rằng “để mai rồi tính”.
BBT Dân Việt News
