Sáng Chủ nhật, trong một quán cà phê của cộng đồng người Việt tại Sydney, bốn mái đầu bạc ngồi quây quần quanh chiếc bàn nhỏ. Trên bàn là bình trà nóng, vài chiếc bánh tiêu vàng ruộm và những câu chuyện quen thuộc của tuổi già: sức khỏe, con cháu, giá điện nước, tiền thuốc men, rồi chẳng hiểu sao lại chuyển sang chuyện... hàm răng.
Bà Lan cầm chiếc bánh tiêu, nhìn ngắm hồi lâu rồi thở dài:
- Hồi trẻ tôi ăn gì cũng được. Bánh tiêu, mía lau, khô mực, hạt dưa... nhai nghe rôm rốp. Bây giờ cắn một miếng bánh thôi cũng thấy khó.
Ông Bảy cười khà khà:
- Bà còn may đấy. Tôi ăn thịt bò bây giờ phải thương lượng trước. Miếng nào dai quá thì tôi đầu hàng vô điều kiện.
Mọi người phá lên cười. Riêng ông Tư lặng lẽ lấy khăn lau bộ răng giả. Ánh mắt ông nhìn nó không khác gì nhìn một người bạn cũ đã cùng mình đi qua nhiều năm tháng.
Một lúc sau ông chậm rãi nói:
- Cả đời mình cố gắng làm việc để có tiền ăn ngon. Đến lúc có điều kiện thì lại phải chọn món mềm. Hóa ra có những thứ mất rồi, tiền không mua lại được.
Câu nói khiến cả bàn im lặng vài giây. Đúng là đời người có những nghịch lý rất lạ. Khi còn trẻ, người ta có sức khỏe nhưng thiếu thời gian và tiền bạc. Khi tuổi đã cao, có thể có thời gian hơn, có chút dư dả hơn, nhưng cơ thể không còn như trước.
Người Việt từ lâu đã có câu: “Cái răng cái tóc là vóc con người.” Câu tục ngữ ấy không chỉ nói về dáng vẻ bên ngoài mà còn nhắc đến sự chăm sóc bản thân và lòng tự trọng của mỗi người. Một nụ cười đẹp luôn tạo thiện cảm. Một hàm răng khỏe mạnh giúp người ta ăn uống ngon miệng, nói năng rõ ràng và tự tin hơn trong giao tiếp.
Thật ra, những chiếc răng nhỏ bé đảm nhận nhiều nhiệm vụ hơn chúng ta tưởng. Răng cửa để cắn thức ăn, răng nanh để xé, răng hàm để nghiền nát. Chúng còn góp phần tạo âm khi nói và giúp khuôn mặt giữ được hình dáng cân đối. Hàng chục năm trời, chúng làm việc không biết mệt mỏi mà hầu như chẳng ai để ý hay cảm ơn.
Con người vốn có thói quen chỉ nhận ra giá trị của một điều khi điều ấy bắt đầu mất đi.
Khi đôi mắt còn tinh tường, ta ít nghĩ đến ánh sáng. Khi đôi chân còn khỏe mạnh, ta hiếm khi biết ơn những bước đi bình thường. Khi hàm răng còn đầy đủ, việc cắn một quả táo giòn hay nhai một khúc mía ngọt dường như là chuyện đương nhiên.
Rồi một ngày nào đó, chiếc răng đầu tiên lung lay.
Ban đầu chỉ là cảm giác khó chịu thoáng qua. Sau đó là những lần phải tránh bên đau khi nhai. Tiếp đến là cuộc hẹn với nha sĩ. Cuối cùng là khoảng trống nhỏ xuất hiện trong miệng.
Khoảng trống ấy không lớn, nhưng đủ để nhắc con người rằng mình đang già đi.
Tuổi già thường đến rất âm thầm. Nó không gõ cửa báo trước. Nó xuất hiện qua vài sợi tóc bạc, một chiếc kính lão, một bước chân chậm hơn và đôi khi qua một chiếc răng không còn ở lại.
Nhiều người cho rằng già đi đồng nghĩa với việc rụng răng. Thật ra không hẳn như vậy. Tuổi tác làm tăng nguy cơ bệnh răng miệng nhưng không phải là bản án dành cho tất cả mọi người. Không ít cụ già ngoài tám mươi vẫn giữ được phần lớn răng thật nhờ chăm sóc tốt và khám nha khoa định kỳ.
Điều đó giống như cuộc sống nói chung.
Năm tháng có thể tạo thêm thử thách, nhưng không quyết định hoàn toàn số phận mỗi người. Cách chúng ta chăm sóc sức khỏe, gìn giữ các mối quan hệ và sống có điều độ mới là điều tạo nên khác biệt.
Bà Lan kể rằng bà từng mê nhất món thịt kho tàu ăn với bánh tét ngày Tết. Mỗi lần nhìn con cháu ăn ngon lành, bà lại nhớ những năm tháng mình còn trẻ. Bây giờ bà vẫn ngồi cùng bàn, vẫn vui vẻ trò chuyện, nhưng phải lựa những phần mềm hơn.
Rồi bà cười:
- Hóa ra có những món ăn ngon nhất bây giờ là món ăn bằng ký ức.
Mọi người cùng cười theo, nhưng ai cũng hiểu trong câu nói ấy có chút bùi ngùi.
Khi khả năng ăn nhai giảm đi, điều mất mát đôi khi không chỉ là cảm giác ngon miệng mà còn là một phần ký ức thân quen.
Thế nhưng tuổi già không chỉ mang đến những giới hạn. Nó còn mang đến sự thấu hiểu.
Người trẻ thường tin rằng mình có thể chinh phục tất cả. Người già hiểu rằng cuộc sống luôn có những điều
không thể giữ mãi. Chấp nhận sự thay đổi không phải là đầu hàng, mà là một dạng của khôn ngoan.
Chiếc răng rụng đi giúp con người học cách thích nghi.
Mái tóc bạc đi dạy con người biết bình thản.
Những bước chân chậm lại khiến con người biết tận hưởng hành trình thay vì chỉ chăm chăm nhìn đến đích.
Có lẽ đó là món quà âm thầm mà tuổi già trao tặng.
Ông Bảy nhấp một ngụm trà rồi đúc kết:
- Răng cũng giống như bạn bè. Lúc còn có nhau thì thấy bình thường. Đến lúc mất mới biết quý.
Câu nói nghe vui nhưng chứa đựng nhiều sự thật. Không chỉ răng, rất nhiều điều quý giá trong đời đều như thế. Sức khỏe, thời gian, cha mẹ, bạn bè hay người bạn đời bên cạnh. Khi còn hiện diện, ta thường xem là
điều hiển nhiên. Khi mất đi mới thấy không gì thay thế được.
Nhưng cuộc đời cũng rất công bằng.
Nó lấy đi một vài thứ, đồng thời trao lại những thứ khác.
Nếu tuổi trẻ có sức mạnh thì tuổi già có kinh nghiệm.
Nếu tuổi trẻ có tốc độ thì tuổi già có chiều sâu.
Nếu tuổi trẻ nhìn thấy tương lai xa thì tuổi già nhìn rõ giá trị của hiện tại.
Buổi cà phê dần kết thúc. Mọi người chuẩn bị ra về. Ông Tư cẩn thận cất bộ răng giả vào hộp trước khi đứng dậy.
Ông nhìn bạn bè rồi mỉm cười:
- Nghĩ kỹ thì cuộc đời giống hàm răng thật. Không có gì hoàn hảo cả. Quan trọng là khi còn dùng được thì
biết gìn giữ và biết trân trọng.
Mọi người gật đầu.
Bên ngoài, nắng Sydney đang trải vàng trên vỉa hè. Những người già chậm rãi bước đi, mang theo tiếng cười vừa đủ ấm cho một buổi sáng cuối tuần.
Có lẽ triết lý của hàm răng không nằm ở chuyện còn bao nhiêu chiếc hay đã mất bao nhiêu chiếc. Điều quan trọng hơn là những gì nó nhắc nhở chúng ta về cuộc đời.
Rằng mọi thứ đều có giới hạn.
Rằng sức khỏe là tài sản quý giá nhất.
Rằng những điều bình thường nhất thường là những điều đáng quý nhất.
Và rằng giá trị của một con người chưa bao giờ được đo bằng vẻ ngoài, bằng hàm răng còn nguyên vẹn hay
mái tóc còn đen nhánh. Giá trị ấy nằm ở lòng tử tế, sự bao dung và cách họ đối xử với những người xung quanh.
Một chiếc răng có thể rời đi theo năm tháng.
Nhưng nụ cười thì vẫn còn.
Mái tóc có thể bạc màu.
Nhưng lòng biết ơn vẫn có thể tươi mới như ngày nào.
Và trong hành trình đi qua tuổi già, điều đáng giữ nhất không phải là bao nhiêu chiếc răng còn lại trong miệng, mà là bao nhiêu tình thân còn ở lại trong trái tim. Khi gia đình vẫn quây quần bên mâm cơm, khi bạn bè vẫn còn ngồi với nhau bên tách trà nóng, khi ta vẫn còn khả năng mỉm cười trước những đổi thay của cuộc sống, thì tuổi già vẫn là một mùa đẹp của đời người.
Bởi cuối cùng, răng có thể rụng dần theo năm tháng, nhưng tình người, nếu được nâng niu và gìn giữ, vẫn có thể bền lâu hơn tất cả.
BBT Dân Việt News
