Một điều rất lạ trong đời người: cha không thay đổi nhanh như ta nghĩ, nhưng ánh mắt ta nhìn cha lại đổi rất nhiều theo năm tháng.

KHI CÒN NHỎ, CHA LÀ NGƯỜI BIẾT HẾT

Cha cao hơn, mạnh hơn, biết nhiều hơn. Cha sửa xe, thay bóng đèn, đóng cửa, đưa ta đi học, giải quyết mọi chuyện mà một đứa trẻ không thể. Trong mắt con, cha gần như là người có thể làm được tất cả.

Rồi ta lớn lên. Một ngày, cha trở thành người “không hiểu mình”. Cha hỏi quá nhiều, lo quá nhiều, dặn dò quá nhiều. Cha không hiểu những điều mới mẻ ta theo đuổi, không thích cách ta ăn mặc, không hiểu vì sao ta muốn đi xa hay chọn một nghề “không chắc chắn”. Ta nghĩ: “Cha thật khó hiểu!”

Nhưng rồi thời gian đi qua. Ta có gia đình, có con, có công việc, có những khoản chi tiêu mà trước đây chẳng bao giờ để ý. Một đêm, con nhỏ bị sốt, ta thức trắng. Sáng hôm sau vẫn phải đi làm. Và chợt nghĩ: “Ngày xưa, khi mình bệnh, cha đã lo như thế nào?” Lần đầu tiên, ta bắt đầu hiểu cha.

NGÀY XƯA, CHA THẬT KHÓ TÍNH

Có một thời, ta từng than phiền: “Ba không cho con đi chơi”, “Ba bắt con về sớm”, “Ba cứ hỏi con đi đâu”, “Ba lúc nào cũng nói phải tiết kiệm”. Khi còn trẻ, những lời ấy nghe có vẻ hợp lý. Tuổi trẻ muốn tự do, còn cha nhìn đời bằng kinh nghiệm.

Hai thế hệ đứng ở hai phía: con thấy cơ hội, cha thấy rủi ro. Con nghĩ “Có gì đâu mà sợ!”, cha nghĩ “Đời không đơn giản như vậy.” Không phải lúc nào cha đúng, nhưng cũng không phải lúc nào cha lo vô lý. Có thể ông từng thất bại, từng bị lừa, từng mất tiền, từng chứng kiến bạn mình trả giá vì một quyết định nóng vội. Những điều ấy tạo nên sự thận trọng của cha — mà tuổi trẻ chưa từng trải qua nên không thể hiểu.

RỒI MỘT NGÀY, TA BẮT ĐẦU NÓI GIỐNG CHA

Điều kỳ lạ nhất xảy ra khi ta có con. Một buổi sáng, con chạy ra cửa, ta nói: “Khoan, mang áo khoác theo!” Nó đáp: “Con không lạnh.” Ta vẫn nói: “Cứ mang theo đi.” Ngày xưa, cha cũng từng nói y hệt.

Khi con xin tiền mua món đồ không cần thiết, ta nói: “Phải biết tiết kiệm.” Khi con đi chơi về muộn, ta nhìn đồng hồ: “Lần sau về sớm hơn.” Khi con muốn bỏ cuộc, ta nói: “Đã bắt đầu thì phải cố gắng.” Tất cả đều là giọng của cha.

Chúng ta từng nghĩ mình sẽ không bao giờ giống cha. Rồi cuộc đời chứng minh điều ngược lại. Có những phần của cha đã đi vào ta mà không cần xin phép — một câu nói, một cách suy nghĩ, một thói quen, một cách cầm chiếc búa, một cách ngồi im khi gặp chuyện khó, một cách giấu nỗi lo để người khác khỏi lo theo. Cha không chỉ để lại đồ vật, mà để lại một phần con người của ông trong chính ta.

NHƯNG LÚC ẤY, CHA ĐÃ GIÀ

Trong khi ta bận trưởng thành, cha lại bận… già đi. Ngày ta tốt nghiệp, cha già thêm một tuổi. Ngày ta lập gia đình, tóc cha bạc thêm một ít. Ngày ta có con, lưng cha còng thêm một chút.

Ngày bé, cha chở ta bằng xe máy. Sau này, ta lái xe chở cha. Ngày bé, cha đi nhanh. Sau này, ta phải bước chậm lại để chờ cha. Ngày bé, cha cúi xuống buộc dây giày cho ta. Sau này, ta cúi xuống cài lại nút áo cho cha. Cuộc đời đổi vai nhẹ nhàng đến mức đôi khi ta không nhận ra — cho đến khi nhìn kỹ: người đàn ông từng bế ta bằng một cánh tay giờ cần hai tay để đứng lên.

CÓ ĐIỀU CHA KHÔNG BAO GIỜ KỂ

Khi còn trẻ, ta nghĩ cha không có nỗi sợ. Nhưng cha cũng từng sợ mất việc, sợ không đủ tiền, sợ con bệnh, sợ gia đình gặp chuyện, sợ tuổi già, sợ trở thành gánh nặng. Vì thế, dù đau vẫn nói “Ba không sao”, dù mệt vẫn nói “Ba khỏe”, dù cần giúp vẫn nói “Không cần đâu, ba tự làm được.” Đừng vội tin. Có thể cha thật sự
không sao, nhưng cũng có thể cha chỉ đang cố giữ hình ảnh người đàn ông mạnh mẽ trong mắt con. Cha đã quen làm chỗ dựa, nên đến tuổi già vẫn không muốn mình trở thành người cần được nâng đỡ.

GIÁ NHƯ TA HIỂU CHA SỚM HƠN

Có người mất hai mươi năm để hiểu cha, có người ba mươi năm, có người chỉ hiểu sau khi cha đã mất. Đó là điều đáng tiếc nhất. Khi cha còn sống, ta nghĩ: “Mai mốt nói cũng được”, “Cuối tuần về cũng được”, “Để lúc nào rảnh rồi gọi.” Nhưng thời gian không ký hợp đồng với ai. Nó không hứa rằng ta sẽ còn một cuối tuần
khác, không hứa rằng chiếc ghế ngoài hiên vẫn còn người ngồi, không hứa rằng điện thoại ngày mai vẫn có người bắt máy.

Vì thế, nếu cha còn ở đó, đừng chờ đến Father's Day mới nhớ đến cha. Một cuộc điện thoại cũng được, một bữa cơm cũng được, một ly cà phê cũng được. Ngồi bên cha và hỏi: “Dạo này ba có khỏe không?” Có thể cha sẽ trả lời “Ba khỏe”, rồi hỏi ngược lại: “Còn con?” Đó là cách rất nhiều người cha yêu con — ngay cả khi đang nói về mình, họ vẫn quay lại hỏi về con.

KHI TA HIỂU CHA, CŨNG LÀ LÚC TA HIỂU CHÍNH MÌNH

Một ngày, ta nhìn cha và không còn thấy người đàn ông khó tính của tuổi thơ nữa. Ta thấy một người đã làm hết sức với những gì ông có. Có thể cha không có internet, không có Google, không có lớp học về nuôi dạy con, không có podcast dạy cách làm cha. Ông chỉ học bằng chính cuộc đời. Cha có thể đã sai, đã nóng giận,
đã nói những lời không nên nói. Nhưng trong những điều tốt đẹp nhất, có một điều không thể phủ nhận: ông đã cố gắng để con có một cuộc đời tốt hơn cuộc đời của ông.

MỘT NGÀY NÀO ĐÓ, TA CŨNG SẼ GIÀ

Một ngày, con ta cũng sẽ lớn, có công việc, có gia đình, có những khoản phải lo. Có thể nó cũng sẽ nói: “Ba khó tính quá!” Rồi một ngày, nó sẽ có con, sẽ thức trắng khi con bệnh, sẽ lo khi con đi học, sẽ đứng ngoài cửa chờ con về. Và trong một khoảnh khắc rất bình thường, nó sẽ chợt nhớ đến ta. Lúc ấy, nó mới hiểu: À, thì ra ngày xưa ba cũng đã từng như thế. Đó là lúc vòng tròn của tình phụ tử khép lại.

HÃY HIỂU CHA KHI CÒN CÓ THỂ

Father’s Day không chỉ là ngày mua quà cho cha, mà là ngày để ta nhìn lại người đàn ông đã đứng phía sau mình suốt nhiều năm. Nếu cha còn trẻ, hãy yêu thương cha. Nếu cha đã già, hãy kiên nhẫn với cha. Nếu cha kể lại chuyện cũ, hãy nghe thêm một lần. Nếu cha đi chậm, hãy đi chậm theo. Nếu cha hỏi một câu mà ta đã trả lời nhiều lần, hãy trả lời thêm lần nữa. Bởi có thể cha không cần câu trả lời — cha chỉ cần một chút thời gian của con.

Và nếu một ngày ta thấy cha đã già, đừng buồn vì thời gian lấy đi sức mạnh của ông. Hãy biết ơn vì ta có đủ thời gian để nhìn thấy điều ấy. Bởi có một ngày còn buồn hơn: ngày ta muốn nhìn thấy cha già đi, nhưng cha đã không còn ở đó nữa.

Ngày tôi thật sự hiểu cha… thì cha đã già. Nhưng cũng may, vẫn còn kịp. Vẫn còn kịp ngồi xuống bên cha, nắm bàn tay đã từng nắm tay mình, và nói một câu mà ngày bé ta chẳng bao giờ nghĩ sẽ nói: “Ba ơi, con hiểu rồi.”

BBT Dân Việt News