Chuyện đời là mỗi cá nhân trải nghiệm trong cuộc sống. Tình đời là cách đối xử giữa người với người. Nơi trang báo này, xin kể cho nhau nghe những men vị của cuộc đời!
Nếu có cuộc thi “đứa trẻ to xác nhưng đầu óc… để đâu không rõ”, chắc Hoán sẽ đoạt giải quán quân ngay thuở tiểu học. Từ ngày cắp sách đến trường, Hoán đã nổi tiếng theo cách chẳng ai muốn nổi: bắt nạt bạn bè, cãi thầy cô, học hành thì lười như mèo gặp nắng. Cái gì cũng có thể bỏ qua, trừ việc khoe sức mạnh. Trời sinh Hoán cao lớn, vai u thịt bắp, đi đứng như muốn rung cả hành lang. Nhưng trời cũng quên ban cho cậu ta một chút tinh tế, một chút khiêm nhường, và một chút… chịu khó động não.
Thầy cô nhiều lần gọi phụ huynh, mẹ Hoán thở dài, cha Hoán lắc đầu. Nhưng Hoán thì vẫn tỉnh bơ, miệng lúc nào cũng vênh vênh: “Con khỏe, ra đời dẫu làm việc tay chân cũng thành sếp được!”
Câu nói ấy, Hoán tin như tin mặt trời mọc đằng đông.
Từ lớp 11 bước thẳng vào đời – và đời bước thẳng vào mặt Hoán
Học hết lớp 11, Hoán quyết định “không phí thời gian với sách vở vô bổ”. Cậu ghi danh vào TAFE, học khóa căn bản về công việc văn phòng - chủ yếu vì nghe nói có máy lạnh và ghế xoay. Rồi học thêm lớp lái xe xúc hàng, vì “đã khỏe mà còn biết lái máy, thế nào cũng lên chức”.
Ngày tốt nghiệp, Hoán đứng trước gương, vuốt tóc, tự nhủ: “Đời ta bắt đầu từ đây!”
Đời thì đúng là bắt đầu thật. Nhưng theo hướng mà Hoán không ngờ.
Công việc thứ nhất – Giấc ngủ trưa dài hơn cả tương lai
Hoán xin vào làm tại một vựa nông sản lớn, nơi hàng trăm nhân viên chạy qua chạy lại như mắc cửi. Hoán
nhìn quanh, thấy ai cũng bận rộn, chỉ có mình là… khỏe nhất. Thế là Hoán nuôi mộng làm “cai” – người đứng trên cao chỉ tay năm ngón.
Nhưng để làm “cai”, người ta cần siêng năng, kỷ luật, biết quan sát, biết quản lý. Còn Hoán thì… biết ngủ.
Ba lần liên tiếp, chủ vựa bắt gặp Hoán “lặn” vào góc kho, nằm dài trên bao gạo, ngủ say như thể đang ở resort 5 sao. Mỗi lần bị gọi dậy, Hoán đều gãi đầu:“Con nghỉ chút mà!”
Chủ vựa thở dài: “Chút của cậu dài quá mức quy định rồi.”
Và thế là Hoán mất việc. Giấc mơ làm “cai” tan như bọt xà phòng gặp nước.
Công việc thứ hai – Lên chức “sếp sòng”, nhưng theo nghĩa… đen
Không nản, Hoán xin vào một trung tâm may mặc lớn, lái xe xúc hàng. Ở đây, Hoán lại tiếp tục nuôi mộng “làm sếp”. Nhưng lần này, Hoán thực sự trở thành “sếp sòng” – theo nghĩa đen: sếp của… cái xe xúc.
Hoán lái xe như thể mình là vua của kho hàng. Ai đứng gần cũng phải né, vì Hoán vừa lái vừa quát tháo,
mặt lúc nào cũng hầm hầm như muốn ăn tươi nuốt sống cả thế giới.
Nhưng sức mạnh không thay thế được kỹ năng. Một ngày nọ, Hoán xúc một kiện hàng lớn cần đưa lên cao.
Chưa kịp canh chỉnh, Hoán đã đạp ga mạnh, khiến xe húc vào cột. “ẦM!” – cả chồng vải đổ xuống như thác lũ. Công nhân chạy tán loạn, quản lý tái mặt.
Hoán đứng giữa đống hỗn độn, mặt méo xệch: “Tại cái cột nó… đứng sai chỗ!”
Không ai cười nổi. Và Hoán lại mất việc.
Công việc thứ ba – Cú ngã cuối cùng
Lần này, Hoán xin vào làm tại một công ty vận chuyển đường thủy ngoài bến tàu. Công việc nặng nhọc, môi trường khắc nghiệt, nhưng Hoán nghĩ: “Chỗ này hợp với người mạnh như mình!”
Đúng là hợp – cho đến khi Hoán mang cái tính hống hách vào nơi mà người ta sống bằng kỷ luật và sự tôn
trọng lẫn nhau.
Ở bến tàu, dân chị chị anh anh không ai chịu ai. Nhưng họ lại rất ghét kẻ mới đến mà làm như mình là vua. Hoán thì lại đúng kiểu đó. Cậu quát người này, nạt người kia, đụng đâu gây chuyện đó.
Một ngày, Hoán lỡ lời xúc phạm một nhóm công nhân kỳ cựu. Họ không nói nhiều. Chỉ vài phút sau, Hoán nằm dài trên nền bến tàu, chân phải đau đến mức không đứng dậy nổi.
Cú đánh ấy không chỉ làm gãy giấc mơ làm “sếp”, mà còn làm gãy luôn niềm tin mù quáng rằng “khỏe là đủ”.
Hoán phải nghỉ việc, nhận trợ cấp tật nguyền. Từ đó, anh ta không còn làm được công việc nặng nhọc nào nữa.
“Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên” – nhưng thiên đâu có giúp người không chịu giúp mình
Một chiều, Hoán ngồi trước hiên nhà, nhìn bầu trời xám xịt, thở dài: “Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên… Trời không thương mình.”
Nhưng thật ra, trời chẳng ghét Hoán. Trời chỉ không thể giúp một người không chịu giúp chính mình.
Hoán mạnh, nhưng không biết dùng sức đúng chỗ. Hoán có cơ hội, nhưng không biết trân trọng. Hoán có việc làm, nhưng không biết giữ. Hoán có lời khuyên, nhưng không chịu nghe.
Cái gốc của mọi thất bại không nằm ở “thiên”, mà nằm ở “nhân” – ở chính Hoán.
Bài học cho những ai kiêu căng – và cho tất cả chúng ta
Hoán là hình ảnh phóng đại của rất nhiều người ngoài đời:
• Tự tin quá mức vào một điểm mạnh nhỏ nhoi.
• Không chịu học hỏi.
• Không biết lắng nghe.
• Không biết sửa mình.
• Luôn nghĩ người khác sai, chỉ mình đúng.
Nhưng đời không vận hành theo kiểu đó.
Đời không trao phần thưởng cho kẻ kiêu căng.
Đời chỉ mở đường cho người biết khiêm nhường và nỗ lực.
Hoán mất tất cả không phải vì số phận nghiệt ngã, mà vì anh ta không bao giờ chịu nhìn lại bản thân. Anh
ta tưởng mình mạnh, nhưng thật ra yếu nhất ở chỗ quan trọng nhất: tính cách.
Sức mạnh cơ bắp có thể nâng một kiện hàng, nhưng không thể nâng một cuộc đời.
Sự hung hăng có thể khiến người khác sợ, nhưng không khiến ai tôn trọng.
Giấc mơ làm “sếp” không thể xây bằng sự lười biếng và ngạo mạn.
Nếu Hoán chịu học thêm một chút, chịu nghe thêm một chút, chịu sửa mình một chút – có lẽ cuộc đời đã khác.
Khi cú ngã là món quà
Cú ngã cuối cùng ở bến tàu khiến Hoán tật nguyền, nhưng cũng khiến anh ta tỉnh ngộ. Đôi khi, đời phải đánh ta thật đau để ta chịu mở mắt.
Hoán ngẩng mặt lên trời than thở, nhưng rồi anh ta cũng hiểu:
• Trời không trừng phạt ai cả.
• Trời chỉ trả lại cho ta đúng những gì ta gieo.
Và bài học của Hoán – dù muộn màng – vẫn còn giá trị cho những ai đang sống với cái đầu ngẩng quá cao
và đôi mắt không bao giờ nhìn xuống đất.
Khi ta nghĩ mình hơn thiên hạ, chính là lúc ta bắt đầu thua.
Khi ta biết mình còn kém, chính là lúc ta bắt đầu thắng.
R. N. (viết riêng cho Dân Việt News)
