Có những phút giây trong đời, dù đã biết trước sẽ đến, nhưng khi nó thực sự xảy ra, lòng người vẫn không
sao ngăn được nỗi nghẹn ngào.


Nhạc mẫu tôi vừa qua đời ở tuổi 99.


Và điều tôi muốn nói trước hết không phải là một lời than khóc, mà là một lời tạ ơn Đức Chúa Trời.


Tôi tạ ơn Chúa vì trong một đời người, không phải ai cũng có được ân phước được ngồi bên cạnh người mình yêu thương trong những giờ phút cuối cùng.Tôi đã được ở bên mẹ trong đêm cuối ấy, được nhìn mẹ, được nghe hơi thở của mẹ, được nắm bắt từng khoảnh khắc cuối cùng của một người phụ nữ mà tôi đã gọi bằng hai tiếng thân thương: Mẹ ơi!

 

Đó là một đặc ân mà tôi sẽ mang theo suốt phần đời còn lại.


Mẹ sinh năm Mậu Thìn 1928, một người phụ nữ Việt Nam đã đi qua gần trọn một thế kỷ với biết bao đổi thay của đất nước, của gia đình và của cuộc đời. Nhưng nếu phải dùng một vài chữ để nói về mẹ, có lẽ tôi chỉ có thể nói: cần mẫn, hiền lành, chịu thương chịu khó và nhân hậu.


Mẹ là người phụ nữ của một thời mà hạnh phúc gia đình thường được xây nên từ những đôi bàn tay âm thầm.


Mẹ buôn bán tảo tần, sớm hôm chắt chiu, không phải để làm giàu cho riêng mình, mà để phụ giúp chồng, nuôi con và vun vén cho gia đình. Mỗi đồng tiền mẹ kiếm được đều có một nơi để trở về: bữa cơm của gia đình, việc học hành của con cái, những nhu cầu của chồng, những lúc con cháu cần đến.


Mẹ không phải người phụ nữ nói nhiều về sự hy sinh.


Mẹ sống sự hy sinh.


Từng đồng tiền nhỏ mẹ làm ra được góp nhặt, từng chút một, như những hạt gạo gom vào một chiếc lu. Không phô trương, không kể công, không đòi hỏi ai phải nhớ mình đã làm được gì.


Tôi làm con rể của mẹ đã hơn 60 năm. Sáu mươi năm – một khoảng thời gian dài hơn cả tuổi thanh xuân của một con người.


Vậy mà trong suốt chừng ấy năm, tôi chưa bao giờ nghe mẹ than vãn về cuộc sống. Tôi cũng chưa từng nghe mẹ tranh hơn thua với bất cứ ai. Mẹ chẳng mấy khi nói một lời nặng với con cháu. Những lúc trong nhà có chuyện không vừa ý, mẹ thường chọn cách im lặng, rồi mọi chuyện cũng qua.


Có lẽ mẹ hiểu một điều mà nhiều người trong chúng ta phải mất cả đời mới học được:


Có những chuyện thắng được người khác nhưng lại làm mất đi sự bình an trong gia đình.

Mẹ không chọn phần thắng.

 

Mẹ chọn sự yên ấm.

 

Mẹ không tranh phần hơn.

 

Mẹ chọn nhường nhịn.


Và mẹ không dùng những gì mình đã hy sinh để buộc người khác phải mang ơn.


Tôi là con rể, không phải con ruột. Nhưng càng sống lâu trong gia đình, tôi càng nhận ra rằng tình mẹ không có ranh giới giữa “con ruột” và “con rể”.


Mẹ thương tôi theo cách của mẹ.


Không ồn ào. Không biểu lộ nhiều bằng lời.


Đôi khi chỉ là một câu hỏi rất đơn giản: “Con ăn cơm chưa?”


Một lời nhắc: “Đi đường cẩn thận.”


Một món ăn mẹ để dành.


Một ánh mắt nhìn theo khi tôi chuẩn bị ra về.


Những điều rất nhỏ ấy, khi mẹ còn sống, có thể chúng ta xem là bình thường. Nhưng đến ngày người nói những câu ấy không còn nữa, ta mới hiểu rằng đời người được dệt nên từ chính những điều bình thường như thế.


Tôi đã từng nhiều lần ngồi cạnh mẹ, nhưng chưa bao giờ nghĩ sẽ có một ngày mình ngồi cạnh mẹ để chờ giây phút cuối cùng.


Mười hai ngày trước khi mất, mẹ nhập viện vì cơ thể đã có điều bất thường. Hai tuần nằm trên giường bệnh, mẹ vẫn không than đau, không trách móc, không hỏi tại sao mình phải chịu cảnh này.


Điều làm chúng tôi xúc động là trí nhớ của mẹ vẫn rất rõ.


Mẹ nhớ từng người trong dòng họ. Mẹ gọi đúng tên những người còn sống. Mẹ cũng nhắc đến tên những người đã khuất. Dường như trong những ngày cuối cùng ấy, cả một cuộc đời lần lượt trở về trong tâm trí mẹ.


Những gương mặt cũ.

 

Những người thân yêu.

 

Những người đã đi trước.

 

Những người vẫn còn ở bên mẹ.


Một ngày trước khi ra đi, mẹ bỗng tỉnh táo hơn. Mẹ nhận ra các con, các cháu đến thăm. Mẹ nghe được những lời Kinh Thánh. Mẹ nghe lời cầu nguyện của Mục sư.


Chúng tôi đứng chung quanh giường bệnh.


Không ai nói nhiều.


Có những lúc, nước mắt nói thay cho tất cả.


Mẹ đã tin nhận Chúa và thờ phượng Ngài hơn 30 năm. Đức tin ấy không phải là một điều mẹ nói ra cho người khác nghe, mà là điều mẹ đã âm thầm sống trong những năm tháng cuối đời.


Và rồi ngày cuối cùng cũng đến.


Tôi được gia đình giao cho việc ở lại bên mẹ trong đêm ấy.


Đêm cuối cùng của mẹ.


Đêm cuối cùng tôi được ở gần mẹ trên cõi đời này.


Căn phòng bệnh về khuya càng trở nên yên tĩnh. Mẹ nằm đó. Tôi ngồi bên cạnh.


Thỉnh thoảng mẹ mở mắt.


Mẹ nhìn dáo dác như đang tìm một điều gì đó.


Tôi không biết mẹ đang nhìn thấy gì. Có thể mẹ đang tìm một người thân. Có thể mẹ đang nhìn lại căn phòng. Có thể mẹ đang nhìn vào một khoảng không mà chúng tôi không thể nhìn thấy.


Tôi chỉ biết ngồi đó và nhìn mẹ.


Tiếng thở của mẹ vang lên trong căn phòng tĩnh lặng, trầm và buồn.


Mỗi hơi thở như kéo dài thêm một chút khoảng cách giữa mẹ và chúng tôi.


Tôi muốn nói với mẹ thật nhiều.


Muốn nói rằng mẹ đã sống một đời thật đẹp.


Muốn nói rằng chúng con biết ơn mẹ. Muốn nói rằng những gì mẹ đã âm thầm làm cho gia đình sẽ không bao giờ mất đi.


Muốn nói rằng nếu trong hơn 60 năm làm con rể, có điều gì tôi chưa kịp nói với mẹ, thì hôm nay xin mẹ hiểu cho tấm lòng của tôi.


Nhưng rồi tôi nhận ra, trước một người đang đi vào giấc ngủ cuối cùng, đôi khi không cần nói gì nữa.


Chỉ cần ngồi bên cạnh.


Chỉ cần hiện diện.


Chỉ cần để mẹ biết rằng mẹ không cô đơn.


Khoảng sáu giờ sáng hôm sau, mẹ nằm yên.


Không còn tiếng thở trầm buồn của đêm qua.


Mẹ nằm im như một người đang ngủ. Và đúng vậy, mẹ đã đi vào một giấc ngủ ngàn thu.


Một giấc ngủ mà không có ngày thức dậy trên trần gian.


Chúng tôi vĩnh viễn xa mẹ.


Nhưng trong nỗi đau ấy, lòng tôi vẫn có một niềm bình an.


Bởi tôi tin rằng mẹ đã được Chúa gọi về.


Hơn 30 năm tin nhận Chúa, mẹ đã giữ lòng mình trong đức tin. Một đời người có thể có nhiều điều chưa trọn vẹn, nhưng tôi tin Đức Chúa Trời nhìn thấy tấm lòng của mẹ – một tấm lòng hiền lành, nhẫn nhịn, yêu thương và trung tín.


Có lẽ giờ đây mẹ không còn đau yếu.


Không còn những đêm khó ngủ.


Không còn những ngày thân thể mỏi mệt.


Không còn phải lo toan chuyện cơm áo của gia đình.


Người mẹ đã một đời tảo tần cuối cùng cũng được nghỉ ngơi.


Mẹ ơi,
Hơn 60 năm làm con rể của mẹ, tôi chưa bao giờ nghĩ rằng một ngày nào đó tôi sẽ phải viết những dòng này.


Tôi vẫn muốn gọi mẹ bằng tiếng “Mẹ”, như tôi đã gọi trong suốt bao nhiêu năm qua.


Mẹ đã đi qua gần một thế kỷ của cuộc đời. Một thế kỷ với biết bao biến động, nhưng mẹ vẫn giữ được sự hiền lành của một người phụ nữ Việt Nam xưa: biết chịu đựng, biết hy sinh, biết vun vén và biết yêu thương.
Mẹ không để lại cho chúng tôi những tài sản lớn lao.


Mẹ để lại một điều quý hơn nhiều:


Một cách sống.


Sống cần mẫn mà không kể công.


Sống yêu thương mà không đòi hỏi đáp trả.


Sống nhường nhịn mà không thấy mình thua thiệt.


Và sống trung tín với Chúa cho đến những ngày cuối cùng.


Có lẽ đó mới là gia tài thật sự của một người mẹ.


Ngày hôm nay, chúng con tiễn mẹ về với Chúa bằng nước mắt.


Nhưng giữa những giọt nước mắt ấy vẫn có lời tạ ơn.


Tạ ơn Chúa đã cho mẹ sống một đời dài.


Tạ ơn Chúa đã cho mẹ có một gia đình để yêu thương.


Tạ ơn Chúa đã cho chúng con có mẹ trong từng ấy năm.


Và đặc biệt, tạ ơn Chúa đã cho tôi – một người con rể – được ngồi bên mẹ trong giờ phút cuối cùng.


Mẹ đã đi rồi.


Nhưng mẹ không thật sự mất khỏi chúng tôi.


Mẹ còn trong ký ức của các con.


Mẹ còn trong ánh mắt của các cháu.


Mẹ còn trong những câu chuyện gia đình.


Mẹ còn trong những bài học mà cả cuộc đời mẹ đã âm thầm dạy chúng tôi.


Đó là bài học về sự cần mẫn, lòng yêu thương và sự trung tín.


Xin mẹ an nghỉ.


Xin Đức Chúa Trời đón nhận mẹ vào trong vòng tay yêu thương của Ngài.


Còn chúng con, những người ở lại, sẽ nhớ mẹ bằng tất cả lòng thương kính.


Mẹ ơi, mẹ đã sống một đời thật đẹp.


Và giờ đây, sau gần một thế kỷ tảo tần trên cõi đời, mẹ có thể yên nghỉ.


Chúng con thương nhớ mẹ.


Vĩnh biệt mẹ – người mẹ hiền của chúng con.

Nguyễn Ru
Sydney, 11 Tháng 8 năm 2026