Tin nước Úc

Tôi không sinh ra trong gia đình theo đạo. Những năm tháng tuổi thơ ở miền Tây, tôi chỉ nghe loáng thoáng về “Chúa Giê‑xu” qua vài người hàng xóm đi nhà thờ mỗi Chủ nhật. Với tôi, đó chỉ là một tôn giáo như bao tôn giáo khác. Nhưng rồi một mùa Thương Khó nọ, khi cuộc đời tôi rơi vào giai đoạn mệt mỏi và bế tắc nhất, tôi bắt đầu tò mò về câu chuyện “Chúa chịu chết vì nhân loại”. Tôi tự hỏi: Tại sao một người vô tội lại phải chết? Và tại sao cái chết ấy lại khiến người tin Ngài được sống?

Tôi là Sáu, sáu lăm tuổi, vợ tôi tên Hường, sáu mốt; chúng tôi sống trong căn nhà nhỏ ở Adelaide. Hai đứa con tụi nó có gia đình riêng hết rồi, cuối tuần ghé qua ăn cơm; còn ngày thường thì nhà chỉ có hai vợ chồng với cái tivi, mấy chậu lan, và… tờ vé Lotto găm trên cánh tủ lạnh bằng cục nam châm hình con koala.

Bản chất của chuyện “ngọng”, “sai giọng”, “không chuẩn” giữa người Việt, người Úc, người Anh hay bất kỳ cộng đồng nào không chỉ là chuyện ngôn ngữ. Nó là giao điểm của sinh lý học, ngữ âm học, lịch sử tiếp xúc ngôn ngữ, và cả tâm lý xã hội. Khi một người nói một thứ tiếng không phải tiếng mẹ đẻ, họ đang dùng một bộ máy phát âm được hình thành từ nhỏ theo một hệ thống âm vị khác, một nhịp điệu khác, một cách tổ chức câu khác. Vì vậy, sự khác biệt là điều tự nhiên, và sự kiên nhẫn là điều cần thiết.

Có những câu chuyện không cần tên tuổi, không cần hình ảnh, không cần được ghi vào sách sử. Chúng tồn tại như một làn gió nhẹ, thoảng qua đời người nhưng để lại dư âm dài lâu. Câu chuyện về người phụ nữ di dân sống hơn bốn mươi năm trên đất Úc – người đã để lại hơn hai mươi căn nhà cho hội từ thiện – là một câu chuyện như thế. Không ai biết bà sinh năm nào, đến Úc vào thời điểm nào, hay gương mặt bà trông ra sao. Nhưng người ta biết bà sống giản dị, cần kiệm, và kiên trì đến mức phi thường. Và quan trọng hơn: người ta biết bà đã xây dựng cả một di sản bằng chính đôi tay của mình.

Sáng nay, như mọi sáng, tôi lại lọc cọc leo lên con ute cũ, chuẩn bị chạy gần 40 phút tới xưởng làm khung cửa sắt. Nhưng khác mọi ngày, tôi nhìn cái kim xăng tụt xuống dưới mức nửa bình mà lòng bồn chồn như… vợ hỏi “anh có nhớ ngày kỷ niệm không?”.

BEGA (NSW) - Một người đàn ông đã ném bom xăng vào một trường trung học ở Bờ biển phía Nam New South Wales đã bị kết án hơn bốn năm tù, bất chấp những lời khai tại tòa rằng ông ta đã bị hai giáo viên lạm dụng tình dục khi còn là thiếu niên.

Tôi đến New South Wales vào một buổi chiều mùa xuân, khi gió biển từ phía Thái Bình Dương thổi vào thành phố Sydney mang theo hơi ấm và mùi muối mằn mặn. Những ngày đầu, tôi thường cảm thấy mình như một chiếc lá lạc giữa khu rừng xa lạ: mọi thứ đều mới, đều rộng lớn, đều khiến tôi vừa háo hức vừa bối rối. Nhưng rồi, trong một chuyến đi bộ dọc những triền đá sa thạch phía Bắc Sydney, tôi bắt gặp một điều khiến trái tim mình khựng lại: một bông hoa đỏ rực, tròn đầy, như một ngọn lửa nhỏ đang cháy giữa màu xanh thẫm của rừng.

Buffet – hay theo cách nói dân dã: “ăn cho đã đời, trả tiền một lần” – là một trong những phát minh ẩm thực vừa dân chủ, vừa đầy cám dỗ nhất mà loài người từng nghĩ ra. Ở Việt Nam cũng như tại Úc, phong trào ăn buffet bùng nổ khoảng mười năm trước, khi giá chỉ tầm 18 đô, đi ăn vừa vui, vừa rẻ, vừa có cảm giác như mình đang chiến thắng hệ thống. Nhưng thời thế đổi thay: giá leo lên 30 đô, người ăn thưa dần, và câu chuyện buffet trở thành một hiện tượng văn hoá – kinh tế – xã hội đáng để nghiền ngẫm.

Ở Việt Nam, hiện tượng nhà xây dở, biệt thự to, khu đô thị mới nằm ở rìa thành phố nhưng bỏ hoang nhiều năm là có thật, nhưng không có thống kê chính thức, chi tiết, công khai về “số lượng nhà ma” theo nghĩa dân gian (nhà bị đồn có ma, bị tháo gỡ cửa, thiết bị, bỏ hoang lâu năm).

Tôi bắt đầu quan tâm đến vàng của Úc từ một buổi chiều đứng trước cửa hàng bán vàng miếng ở Sydney, nơi những thỏi vàng sáng rực nằm im lìm sau lớp kính dày. Giá vàng thế giới mỗi ngày một cao, và tôi tự hỏi: điều gì đã đưa nước Úc trở thành một trong những quốc gia sản xuất vàng hàng đầu thế giới? Những thỏi vàng này đã đi qua những con đường nào, những tầng đất nào, những bàn tay nào trước khi đến đây? Câu hỏi ấy dẫn tôi vào một hành trình ngược dòng thời gian, trở về những ngày đầu tiên vàng được tìm thấy trên lục địa này.